Buzdolabı Ses Yapıyor: Hangi Ses Normal, Hangisi Arıza Habercisi?

Sahada en çok duyduğum cümle şudur: "Ustam buzdolabı ses yapıyor, gece uyuyamıyoruz." Gidip beş dakika dinlediğimde on çağrının yedisinde ortada arıza olmaz. Soğutucu akışkanın kılcal borudan buharlaştırıcıya geçerken çıkardığı fokurtu, iç gövde plastiğinin ısı farkıyla çektiği çıtırtı, kompresörün ilk kalkışındaki alçak mırıltı; bunların hepsi dolabın çalıştığının kanıtıdır. Hiç ses vermeyen bir buzdolabı çoğu zaman soğutmayan buzdolabıdır.

Geriye kalan üç çağrıda ise ses gerçekten bir şeyi haber verir. Fan kanadının buharlaştırıcıda büyüyen kar kütlesine sürtmesi, kompresör lastik takozlarının sertleşmesi, arka tel kondenserin duvara yaslanması, tahliye tavasının yuvasından çıkması; her biri kendine özgü bir ses imzası bırakır. İşin özü sesi doğru tarif etmek, ne zaman çıktığını not almak ve hangi bölmeden geldiğini şaşmadan bulmaktır. Bu üç bilgi olmadan yapılan her parça değişimi kumardır.

Aşağıda sesi kulakla ayırmayı, kaynağını daraltmayı, evde güvenle yapabileceğiniz kontrolleri, hangi seslerin beklemeye gelmediğini ve teknisyene neyi nasıl anlatmanız gerektiğini sırayla anlatıyorum. Her başlıkta gerçek dolaplarda karşılaştığım somut örnekler var.

Buzdolabında Sesi Üreten Beş Kaynak: Şüpheli Listesini Daraltın

Bir buzdolabında ses üretebilecek parça sayısı sanıldığı kadar fazla değildir. Şüphelileri beş başlıkta toplarsanız teşhis kendiliğinden daralır ve gereksiz panik biter.

• Kompresör: Arka alt köşede duran, siyah boyalı, yağ dolu çelik kabuk. İçinde piston ve elektrik motoru vardır, motor kabuğun içinde yaylar üzerinde asılı durur. Normalde alçak frekanslı, dengeli bir mırıltı verir. Kabuğun tamamı lastik takozlar üzerine oturur; bu takozlar yaşlanıp sertleşince titreşim doğrudan sac gövdeye biner ve dolap bir hoparlör gibi çalışır.
• Soğutucu akışkan: Ev tipi dolapların büyük bölümünde R600a izobütan kullanılır ve şarj miktarı model etiketine göre değişmekle birlikte genelde birkaç on gram düzeyindedir. Bu az miktardaki akışkan, kılcal borudan buharlaştırıcıya girerken basınç düşürür, sıvı kaynar. Fokurtu ve ıslık tam olarak buradan gelir.
• Fanlar: No-Frost modellerde buharlaştırıcı fanı soğuk havayı bölmeler arasında dolaştırır, kondenser fanı arka alt bölmede sıcak havayı dışarı atar. Kanat ucu ile kanal duvarı arasındaki boşluk milimetre mertebesindedir; oraya giren tek bir buz parçacığı bile duyulur.
• Defrost sistemi: Rezistans devreye girip buharlaştırıcı üzerindeki karı erittiğinde metal ile plastik arasındaki genleşme farkı çıtırtı, sıcak yüzeye damlayan su ise cızırtı üretir.
• Gövde ve bağlantı elemanları: Arka sacdaki tel kondenser, buharlaşma tavası, boru kelepçeleri, ayaklar, cam raflar ve kapı raflarındaki kavanozlar. Hiçbiri kendi başına ses üretmez ama hepsi rezonansa girip var olan sesi büyütür.

Ses avında ilk kural şudur: sesi duyduğunuz yer, sesin çıktığı yer olmayabilir. İnce sac gövde bir davul gibi davranır; kompresörden çıkan titreşim üst sacda duyulabilir. Bu yüzden aşağıda anlattığım bölge testini uygulamadan parça değişimi düşünmeyin.

İkinci kural zamanlamadır. Ses dolap yeni fişe takıldığında mı, kapı kapandıktan birkaç saniye sonra mı, kompresör dururken mi, yoksa gecenin bir yarısı kendiliğinden mi başlıyor? Kompresör devreye girip çıkarken duyulan sesle sürekli duyulan ses tamamen farklı iki hikâyedir. Üçüncü kural süredir: iki saniyede biten ses ile on dakika süren ses aynı torbaya konmaz.

Normal Kabul Edilen Buzdolabı Sesleri ve Gerçek Nedenleri

Aşağıdaki seslerin hiçbiri arıza değildir. Aynı sesleri yıllardır veren, on beş yıl sorunsuz çalışmış yüzlerce dolap gördüm. Bunları tanırsanız boşuna servis çağırmazsınız.

Fokurdama, guruldama ve ıslık

Kompresör durduktan sonra sistemin yüksek ve alçak basınç tarafı dengelenir, sıvı akışkan borularda geri hareket eder. Kulağa su kaynaması ya da mide guruldaması gibi gelir. Genelde motor durduktan sonraki ilk yarım dakika içinde duyulur ve kendiliğinden söner. Yeni nesil dolaplarda gaz miktarı daha az olduğu için bu ses eski modellere göre daha belirgin çıkar; gaz eksildiği için değil, tam tersine sistem doğru çalıştığı için duyulur. Fokurtuya bakıp gaz dolumu yaptırmak en pahalı yanlış teşhistir.

Çıtırtı ve tek seferlik çat sesi

İç gövde ABS plastiktir, dış kabuk boyalı sactır, aralarında poliüretan köpük vardır ve üçünün ısıl genleşme davranışı farklıdır. Defrost sırasında buharlaştırıcı bölgesi eksi on sekiz dereceden artı birkaç dereceye çıkar, ardından tekrar iner. Bu döngüde plastik gerilir ve boşalır. Sonuç, gece sessizliğinde insanı yerinden sıçratan tek bir çat sesidir. Dolabı yeni aldıysanız ilk haftalarda daha sık duyulur, zamanla azalır.

Alçak mırıltı ve hafif titreşim

Kompresörün normal çalışma sesidir. Ev tipi dolaplarda etikette bildirilen ses gücü seviyesi modele göre değişir, çoğunlukla otuz beş ile kırk iki desibel aralığındadır; bu, fısıltı ile sessiz bir ofis arasında bir değerdir. Değişken devirli modellerde motor hızı kademeli değiştiği için sesin tonu yavaşça yükselip alçalır.

Fan uğultusu ve hava akımı sesi

No-Frost modellerde kapı kapandıktan birkaç saniye sonra fan hızlanır, hafif bir rüzgâr sesi duyulur. Kapıyı açtığınızda ses kesiliyorsa sorun yoktur; kapı şalteri fanı durdurmuştur. Bu ses dondurucu kapağının fitilinden sızacak kadar belirgin olsa bile tek başına arıza sayılmaz.

Cızırtı ve damlama

Eriyen buz, tahliye borusundan kompresör üstündeki buharlaşma tavasına akar. Sıcak kabukla temas eden su cızırdar ve buharlaşır. Yaz aylarında ve nemli mutfaklarda daha çok duyulur, çünkü defrost sonrası boşalan su miktarı artar.

Klik ve tık sesi

Termostat kontağı, kapı şalteri, damper motoru ve kompresör start rölesi anahtarlama yaparken tek bir kuru tık sesi verir. Günde onlarca kez duyabilirsiniz. Tek tık normaldir; birkaç saniyede bir tekrarlayan tık ise farklı bir hikâyedir ve aşağıda ayrıca anlatıyorum.

Buz kalıbı ve su valfi sesleri

Buz üniteli modellerde kalıbın dönüp buzları hazneye boşaltması ağır bir düşme sesi, su valfinin açılıp kapanması ise kısa bir vınlama üretir. İkisi de normaldir ama gece duyulduğunda çok sayıda gereksiz servis çağrısına sebep olur.

Anormal Sesler: Metalik Vuruntu, Uğultu, Tırmalama ve Ritmik Tıkırtı

Şimdi asıl işe gelelim. Aşağıdaki seslerden birini duyuyorsanız dolabınız size bir şey anlatmaya çalışıyor demektir.

Metalik vuruntu ve tak tak sesi

Kompresör her kalkışta veya duruşta güm diye vuruyorsa iki ihtimal öne çıkar. Birincisi, kompresör lastik takozlarının sertleşmesi ya da yeni cihazlarda nakliye vidalarının sökülmemiş olmasıdır; motor kendi iç yay sisteminde salınırken kabuğa çarpar. İkincisi, bakır boruların birbirine veya sac gövdeye temas etmesidir. İkinci durum daha yaygındır ve ilk bakışta zararsız görünür, ancak sürtünen boru yıllar içinde incelip delinir; birçok gaz kaçağı tam olarak böyle başlar. Bu yüzden vuruntuyu duymazdan gelmeyin.

Giderek yükselen derin uğultu

Başlangıçta fark edilmeyen, aylar içinde belirginleşen ve dolabın yanından geçerken rahatsız eden uğultu genelde kompresör rulman aşınmasını veya sargı yorgunluğunu gösterir. Aynı karakterde ses, kondenser fanı yatağı kuruduğunda da çıkar. Ayırmak için dolabı fişten çekin: uğultu anında kesiliyorsa kaynak büyük olasılıkla kompresördür, kısa süre devam edip yavaşlayarak sönüyorsa dönmeye devam eden bir fandan geliyordur.

Tırmalama, hışırtı, tırpan sesi

Bu ses neredeyse her zaman fan kanadının buza veya bir engele sürtmesidir. No-Frost dolapta arka panelin gerisinde dönen fan, buharlaştırıcıda biriken kar kütlesine değmeye başlayınca elektrikli tıraş makinesine benzeyen bir hışırtı çıkarır. Kapıyı açtığınızda ses kesiliyor, kapattıktan birkaç saniye sonra geri geliyorsa teşhis nettir. Bazen sebep buz değil, dondurucuya dik konmuş bir poşetin kanala girmesidir; bu ihtimali de kontrol edin.

Ritmik tıkırtı

Saniyede birkaç kez tekrar eden düzenli tık tık sesi, fan kanadının her turda sabit bir noktaya değdiğini gösterir. Sebep kanadın ucundaki bir buz parçacığı, kırık bir kanat ya da kanala sarkmış bir kablo olabilir. Sesin frekansı fan devriyle orantılıdır; kapağı açıp kapatarak fanı durdurup çalıştırdığınızda sesin de kesilip başladığını duyarsınız.

Birkaç dakikada bir vızlayıp susan ses

Kompresör kalkmaya çalışıyor ama kalkamıyor demektir. Start rölesi veya termik koruma devreye giriyordur. Bu ses varsa dolap ya hiç soğutmuyordur ya da zar zor soğutuyordur. Israrla denemek motor sargısını ısıtıp yakabilir; en doğrusu fişi çekip servis çağırmaktır.

Şıngırtı ve çıngırak sesi

Arka sacdaki tel kondenser duvara değiyor, buharlaşma tavası yuvasından oynamış ya da arkaya bir cisim düşmüş olabilir. Cam raftaki şişeler de aynı sesi verir. En kolay çözülen ses budur ve genelde dolabı birkaç santim öne çekmekle biter.

Su akıyormuş gibi sürekli şırıltı

Kısa süreli su akma sesi normaldir. Ancak dolap içinde sürekli bir şırıltı ve beraberinde sebzelikte su birikmesi varsa tahliye hattı tıkanmış, su geri kaçıyor demektir. Ses ile birlikte ıslaklık görüyorsanız artık konu ses değil, tahliye arızasıdır.

Ses Türüne Göre Hızlı Teşhis Tablosu

Aşağıdaki tabloyu dolabın yanında dinleyerek kullanın. Önce sesin tarifini bulun, sonra muhtemel kaynağını ve ilk yapılacak işi görün.

Tabloda anormal görünen üç satırın çözümü tamamen sizin elinizdedir: duvar mesafesi, terazi ayarı ve tahliye deliği. Yalnızca bu üç kontrolle gelen çağrıların önemli bir kısmı yerinde kapanır, tek bir parça değişmeden.

Sesi Ölçmek ve Yerini Bulmak: Evde Uygulanabilir Basit Testler

Teknisyen olmadan da sesin kaynağını şaşırtıcı derecede doğru bulabilirsiniz. Sahada kullandığım yöntemlerin ev şartlarına uyarlanmış hâli şudur.

Bölme izolasyon testi

Ses varken önce soğutucu kapağını açın, on saniye bekleyin. Ses kesiliyorsa kaynak o bölmeye hava basan fandır. Kapatın, bu kez dondurucu kapağını açın. Kapı açıkken kesilmeyen ses kompresör, boru veya gövde kaynaklıdır; kapı şalteri fanı durdurduğu için fan sesleri elenir. Bu tek test şüphelilerin yarısını dışarıda bırakır.

Karton boru ile dinleme

Streç film rulosunun kartonunu kulağınıza dayayıp diğer ucunu sırayla arka alt köşeye, arka sacın ortasına, yan panele ve üst gövdeye tutun. Sesin en yüksek duyulduğu nokta kaynağa en yakın noktadır. Kompresör bölgesinde patlıyorsa mekanik, arka panelin ortasında baskınsa fan ve buharlaştırıcı bölgesindedir.

Parmak ucu titreşim testi

Dolap çalışırken elinizi sırayla üst saca, yan panele ve arka sacın kenarına hafifçe koyun. Parmak baskısıyla ses düşüyorsa o panel rezonansa giriyordur; sorun kaynağı değil, yayılımıdır. Böyle bir durumda dolabı bir milimetre teraziden düzeltmek ya da panele değen bir cismi kaldırmak sesi bitirir.

Yük çıkarma testi

Şıngırtı duyuyorsanız cam raftaki cam ve teneke kapları tek tek çıkarın, her çıkarmada dinleyin. Sesin hangi rafta bittiğini görürsünüz. Kapı raflarındaki kavanozların arasına ince bir bez koymak çoğu şıngırtıyı anında bitirir.

Zaman kaydı tutmak

Aralıklı sesler teknisyen geldiğinde çoğu zaman çıkmaz. Sesi duyduğunuz saati, dolabın o an ne yaptığını, kapı kapandıktan kaç saniye sonra başladığını bir kâğıda yazın. Bir haftalık kayıt, cihaz başında geçirilecek yarım saatten daha değerlidir. Telefonla kısa bir ses kaydı almak da işe yarar; teknisyen sesin karakterinden çoğu zaman parçayı tahmin eder.

Ortam kıyaslaması

Aynı ses komşu daireden, kombiden veya su tesisatından geliyor olabilir. Dolabı fişten çekip beş dakika bekleyin. Ses devam ediyorsa kaynak buzdolabı değildir. Basit görünür ama bu testle kapanan çok çağrı gördüm.

Terazi, Denge ve Arka Temas: Kendi Yapabileceğiniz Kontroller

Titreşim kaynaklı seslerin büyük bölümü dolabın durduğu yerden kaynaklanır. Elinizde bir su terazisi ve düz uçlu bir tornavida olması yeterlidir.

Zemin ve ayak ayarı

Dolabı köşelerinden hafifçe itip sallanıp sallanmadığına bakın. Tek ayak boşta kalmışsa gövde kompresörün her devrinde salınır ve tak tak sesi çıkar. Ön ayaklar vidalıdır, çevirerek yükseltip alçaltabilirsiniz. Doğru ayar, dolabın arkaya doğru iki üç milimetre eğik durmasıdır. Böylece kapı kendi ağırlığıyla kapanır ve gövde oturur. Su terazisini üst gövdeye enine koyup baloncuğu ortalayın, sonra boyuna koyup arka tarafı bir tık aşağıda bırakın.

Zeminin kendisi

Gevşek seramik, kırık fayans, ince laminat veya köpük şilte üzerinde duran dolap kendi titreşimini zemine aktarır ve mutfağın tamamı rezonansa girer. Ayakların altına iki üç milimetrelik sert kauçuk pul koymak çoğu zaman sesi belirgin biçimde düşürür. Yumuşak sünger kullanmayın; dolap zamanla batar, terazi bozulur ve alt hava akışı kesilir.

Arka mesafe ve kondenser teması

Arka sacda tel kondenseri görünen modellerde duvarla arasında en az beş santimetre boşluk bırakın; gömme kurulumda üst havalandırma boşluğu için cihazın kendi kurulum etiketindeki ölçüye uyun. Tel kondenser duvara değiyorsa kompresör çalıştığı sürece vızıltı duyarsınız. Dolabı öne çekip telin eğilip duvara yaslanmadığını, boruların arka sacla temas etmediğini kontrol edin.

Yan komşuluk

Dolabın yanındaki mutfak dolabına, çöp kovasına veya çamaşır makinesine değmesi de sesi büyütür. Çamaşır makinesi sıkma yaparken dolaba dokunuyorsa çıkan gürültünün kaynağını dolapta aramayın. Her iki yanda birer santimetre boşluk çoğu kurulumda yeterlidir.

İç düzen

Cam raf üzerindeki şişeler ve teneke kutular kompresör titreşimiyle birbirine vurup şıngırtı yapar. Kapı raflarına dizilmiş cam kavanozlar da aynısını yapar. Aralarına bez koyup sesin kesilip kesilmediğine bakın. Kesiliyorsa dolapta arıza yoktur, yükleme düzeninde sorun vardır.

Priz ve kablo

Dolabın güç kablosu arka sac ile duvar arasında sıkışmışsa kompresör titreşimini duvara iletir ve komşu odadan duyulan bir uğultu doğar. Kabloyu serbest bırakın. Ayrıca cihazı uzatma kablosuyla değil, kendi topraklı prizine bağlayın.

Fan Buzlanması ve Defrost Kaynaklı Sesler: En Sık Rastlanan Gerçek Arıza

No-Frost dolaplarda gelen ses şikâyetlerinin başında fan buzlanması gelir. Mekanizmayı anlarsanız neden tekrarladığını da anlarsınız.

Buharlaştırıcı üzerinde çalışma boyunca sürekli kar birikir. Kontrol kartı belirli çalışma saatlerinde defrost rezistansını devreye alır, karı eritir, eriyen su tahliye deliğinden arkadaki buharlaşma tavasına akar ve kompresörün sıcaklığıyla uçar. Zincirin herhangi bir halkası koparsa kar erimeden büyür, büyüyen kütle fan kanadına dayanır ve o tırmalama sesi başlar.

Zincirin kopabileceği noktalar

• Tahliye deliğinin tıkanması: Yiyecek kırıntısı, etiket parçası veya donmuş su bir buz tıkacı oluşturur. Su geri kaçar, buharlaştırıcı dibinde tabaka hâlinde buz oluşur ve her defrostta biraz daha kalınlaşır.
• Kapı contasının kaçırması: Sıcak ve nemli mutfak havası içeri sızdıkça kar üretimi katlanır. Bir kâğıt parçasını kapıya sıkıştırıp çekin; hiç direnç göstermeden çıkıyorsa conta o noktada yatmıyordur.
• Defrost rezistansı veya termik sigortası: Kopan rezistans hiç ısıtmaz, kar sürekli büyür. Bu durumda buz çözdükten sonra ses birkaç hafta içinde geri gelir.
• Kapı şalteri: Arızalıysa kapı kapalıyken lamba sönmez, iç sıcaklık artar, nem yoğuşur ve buzlanma hızlanır. Kapıyı yavaşça kapatırken lambanın söndüğünden emin olun.
• Sık ve uzun kapı açma: Yaz aylarında bakkal gibi çalışan bir dolapta buzlanma normalden çok daha hızlıdır. Kalabalık evlerde bu tek başına yeterli sebeptir.

Evde uygulanabilir çözüm

Fan sürtme sesi duyuyorsanız dolabı fişten çekin, tüm gıdayı boşaltın, kapıları açık bırakıp en az sekiz, tercihen on iki saat çözülmeye bırakın. Alt tarafa kalın havlu serin, ara ara biriken suyu alın. Çözüldükten sonra fişi takın; ses kesildiyse teşhis doğrulanmıştır. Ancak birkaç hafta içinde ses geri geliyorsa sorun buzun kendisi değil, defrost sistemi ya da conta sızdırmasıdır ve teknik müdahale gerekir.

Tahliye deliğini temizlerken metal tel, şiş veya çelik çubuk kullanmayın; deliğin hemen arkasında buharlaştırıcı bölgesi vardır ve alüminyum boruyu delerseniz cihaz tamamen kullanılamaz hâle gelir. Yumuşak plastik bir boru veya küçük bir enjektörle ılık su vermek yeterlidir. Kaynar su dökmeyin.

Soğutma Mimarisine Göre Ses Farkları

Ses karakteri, dolabın soğutma mimarisine göre değişir. Aynı sesi iki farklı tipte duyduğunuzda anlamı farklı olabilir. Buradaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; Mayor bağımsız bir teknik servistir.

Statik ve yarı No-Frost dolaplar

Soğutucu bölmesinde fan yoktur, soğutma arka duvardaki plakadan doğal dolaşımla olur. Fan uğultusu duymazsınız ama defrost sırasında arka duvardan gelen su akma ve çıtırtı sesi daha belirgindir. Buzluk kapağı açıldığında gaz fokurtusu da daha nettir. Bu tip bir dolapta tırmalama sesi duyuyorsanız kaynak neredeyse kesinlikle dondurucu bölmesinin arkasındaki fandır, çünkü fanı olan tek yer orasıdır.

Tam No-Frost dolaplar

Sürekli fan uğultusu normaldir. Kapı kapandıktan birkaç saniye sonra hızlanan, kapı açılınca duran fan doğru çalışmanın işaretidir. Buzlanmaya bağlı hışırtı riski en yüksek grup budur, çünkü fan doğrudan buharlaştırıcının önünde döner.

Değişken devirli kompresörlü modeller

Motor sabit devirde değil, soğutma ihtiyacına göre değişen devirde çalışır. Bu yüzden ses seviyesi dalgalanır, uzun bir yükselme ve alçalma duyulur. Klasik kompresörlerdeki sert kalkış gümlemesi genelde olmaz. Böyle bir dolapta ani ve sert bir metalik güm duyuyorsanız bu daha dikkate değerdir; takoz sertleşmesi ve boru teması ilk şüphelidir.

Gardırop tipi ve çift kapılı geniş modeller

Genelde iki buharlaştırıcı ve iki fan bulunur. Kaynağı bulmak için hangi bölmenin kapağı açıkken sesin kesildiğine bakmak gerekir. Su ve buz üniteli modellerde su valfinin vınlaması ve kalıbın boşalma sesi normaldir ama geceleri panik yaratır. Su hattı bağlıyken sürekli bir vınlama duyuluyorsa valf sızdırıyor olabilir.

Ankastre ve mobilya içi kurulumlar

Mobilya içine giren dolaplarda ses çoğu zaman cihazdan değil, panelin rezonansından çıkar. Menteşe ve panel vidalarının gevşemesi, panel ile gövde arasındaki temas noktaları çıtırtı üretir. Bu kurulumlarda üst havalandırma kanalının kapalı olması hem sesi hem enerji tüketimini artırır; kompresör daha uzun çalışır, ses süresi uzar.

Buzdolabı Sesinde Sık Yapılan Hatalar

Yıllar içinde aynı yanlışları defalarca gördüm. Bunlardan kaçınırsanız hem paradan hem cihazın ömründen kazanırsınız.

• Sesi duyar duymaz gaz eksik sanmak: Fokurtu ile gaz kaçağı arasında doğrudan ilişki yoktur. Gaz azalınca dolap soğutmaz, sesi artmaz. Yalnızca sese bakıp gaz dolumu yaptırmak gereksiz masraftır ve kapalı devreye nem sokma riski taşır.
• Dolabın altına karton, halı veya köpük koymak: Titreşim yalıtımı diye yapılan bu iş teraziyi bozar, alt havalandırmayı keser, kompresör daha sıcak çalışır.
• Arka koruma sacını sökmeye kalkmak: Tel kondenser, boru bağlantıları ve elektrik kutusu oradadır. Dikkatsiz bir hareket boruyu ezer veya kaçak yaratır.
• Buzu bıçak veya tornavidayla kırmak: Buharlaştırıcı boruları alüminyumdur ve buzun içine gömülüdür. Tek bir delik cihazı kullanılamaz hâle getirir.
• Ses kesilsin diye dolabı fişten çekip beklemek: Sorun buzlanmaysa geçici rahatlama olur, birkaç hafta içinde geri gelir. Kompresör kaynaklıysa hiçbir şey değişmez, sadece gıda bozulur.
• Termostatı en soğuk kademeye almak: Kompresör daha uzun çalışır, ses süresi uzar, buzlanma hızlanır. Soğutucu bölme için dört beş derece, dondurucu için eksi on sekiz derece çoğu ev için yeterlidir.
• Dolabın üstüne mikrodalga veya ağır kutu koymak: Üst sac titreşimi büyüterek davul etkisi yapar; ses cihazdan değil yükten gelir.
• Nakliye sonrası hemen çalıştırmak: Yatık taşınan bir dolapta kompresör yağı boru sistemine kaçmış olabilir. Dik konumda beklenmezse hem ses hem soğutma sorunu çıkar; bekleme süresi için cihazın kullanım kılavuzuna bakın.
• Nakliye vidalarını sökmeden çalıştırmak: Bazı yeni cihazlarda kompresör altındaki taşıma vidaları sökülmeden bırakılırsa vuruntu kaçınılmazdır.
• Sesi not almadan servis çağırmak: Aralıklı sesler teknisyen geldiğinde çıkmayabilir. Hangi bölmede, hangi anda, ne kadar sürdüğünü yazmadan yapılan çağrı çoğu zaman ikinci bir çağrıyla sonuçlanır.

Güvenlik: Ses Yapan Buzdolabında Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler

Buzdolabı zararsız görünür ama içinde yanıcı akışkan, şebeke gerilimi taşıyan kart ve yüksek sıcaklığa çıkan bir rezistans bulunur. Aşağıdakiler pazarlık kabul etmez.

• Fişi çekmeden hiçbir panel açmayın. Prizden çekin; sadece iç düğmeden kapatmak akımı kesmez.
• Arka koruma sacını ve kompresör bölgesini kurcalamayın. Start rölesi ve varsa kondansatör üzerinde cihaz fişten çekildikten sonra bile bir süre yük kalabilir.
• R600a gazlı modellerde çakmak, mum veya ısıtıcı kullanmayın. İzobütan yanıcıdır. Buz çözerken saç kurutma makinesi tutmak hem plastiği deforme eder hem risk yaratır.
• Sıcak su dökerek buz çözmeyin. Cam raflar çatlar, plastik gövde çarpılır, tahliye borusu zorlanır.
• Fan dönerken elinizi hava kanalına sokmayın. Kapı şalteri her modelde fanı durdurmaz.
• Kaçak akım rölesi atıyorsa dolabı tekrar çalıştırmayın. Rezistans veya kart üzerinde izolasyon kaybı olabilir; her denemede risk büyür.
• Yanık kokusu, erimiş plastik kokusu veya duman varsa fişi çekip uzaklaşın. Bu durumda hiçbir kontrol denemeyin.
• Su birikintisi üzerinde dururken dolaba dokunmayın. Tahliye kaçağı olan cihazlarda bu sık rastlanan ve tehlikeli bir durumdur.
• Dolu bir dolabı tek başınıza çekmeye çalışmayın. Gardırop tipi bir cihaz dolu hâlde yüz kiloyu aşabilir; zemine ve ayağınıza zarar verir.

Kendi yapabileceğiniz işler nettir: cihazı dikkatlice hareket ettirmek, ayak ayarı yapmak, iç yükü düzenlemek, buz çözmek, contayı ılık sabunlu suyla silmek ve tahliye deliğini yumuşak bir araçla açmak. Bunların dışına çıkan her işlem elektrik ve soğutma bilgisi ister.

Ne Zaman Servis Gerekir ve Sesi Kalıcı Olarak Nasıl Önlersiniz

Aşağıdaki maddelerden biri sizde varsa ev tipi kontrollerin sınırı bitmiştir.

• Ses ile birlikte soğutma zayıflamışsa veya dondurucudaki gıdalar yumuşuyorsa.
• Kompresör birkaç dakikada bir vızlayıp susuyorsa.
• Buz çözme sonrası ses birkaç hafta içinde geri geliyorsa; defrost rezistansı, termik sigorta, conta veya kontrol kartı bakılmalıdır.
• Uğultu giderek yükseliyor ve dolabın yanında durulamıyorsa.
• Terazi ve duvar mesafesi doğru olduğu hâlde metalik vuruntu sürüyorsa.
• Kaçak akım rölesi atıyor, priz ısınıyor veya yanık kokusu varsa.
• Fan sesi tamamen kesildiyse ve bölmeler arasında sıcaklık farkı oluştuysa; fan motoru durmuş olabilir.
• Ritmik tıkırtı buz çözmeye rağmen devam ediyorsa; kanat kırılmış olabilir.

Servisi ararken sesi tarif edin, hangi bölmeden geldiğini, ne zaman başladığını ve ne kadar sürdüğünü söyleyin. Teşhis süresi kısalır, gereksiz parça değişimi olmaz. Randevu için 0542 259 77 49 veya 0212 422 60 76 numaralarından ulaşabilirsiniz.

Sesi kalıcı olarak azaltan bakım alışkanlıkları

• Altı ayda bir arka temizlik: Fişi çekin, tel kondenser üzerindeki tozu yumuşak fırçayla alın. Tozlu kondenser ısıyı atamaz, kompresör daha uzun çalışır, ses süresi uzar.
• Yılda iki kez tahliye kontrolü: Soğutucu bölmenin arka duvarındaki delikten su akışını test edin, tıkalıysa yumuşak boruyla açın.
• Conta bakımı: Ilık sabunlu suyla silin, kurulayın. Sertleşmiş veya yırtılmış conta buzlanmanın bir numaralı sebebidir ve fan sürtme sesinin de kökeni odur.
• Terazi kontrolü: Temizlik için dolabı çektiyseniz yerine koyduktan sonra ayak ayarına mutlaka yeniden bakın.
• Yükleme düzeni: Arka hava deliklerinin önünü kapatmayın, sıcak yemeği soğutmadan koymayın, kapı raflarını cam kavanozla doldurmayın.
• Doğru konumlandırma: Fırın, bulaşık makinesi ve radyatör yanına, doğrudan güneş gören yere koymayın. Ortam sıcaklığı yükseldikçe kompresörün çalışma süresi ve dolayısıyla ses artar.

Bu altı maddeyi düzenli uygulayan bir dolapta ses şikâyeti çok nadir çıkar; çıktığında da kaynağı çoğunlukla dış etkendir ve birkaç dakikada çözülür.