Çamaşır makineniz evinizin sessiz sığınağından çıkan, sıradan bir arka plan gürültüsü olmaktan çıkıp, her dönüşünde rahatsız edici sesler çıkararak gündelik hayatınızın huzurunu mu bozuyor? Endişelenmeyin, yalnız değilsiniz ve çözümsüz de değil. Bilye gibi yuvarlanan, takırdayan, cızırtılı veya uğultu şeklindeki sesler; makinenin yataklarından kayışlarına, motorundan pompa sistemine kadar birçok farklı noktadan kaynaklanabilir. Bu sesler, küçük bir ayarlamadan tutun da, parça değişikliğine kadar değişen müdahaleleri gerektirebilir.
Çamaşır Makinesi Cızırtı Sesi
Düşük hızda dönüş sırasında duyulan cızırtı sesleri genellikle makinenin içinde sıkışmış bir nesne veya korozyona uğramış bileşenlerden kaynaklanır. Bu ses, özellikle çamaşır makinesi çalışırken rahatsız edici olabilir ve genellikle makinenin içinde birikmiş kir veya yabancı cisimlerin varlığına işaret eder. Makinenin iç kısmını ve özellikle tamburun arkasını dikkatlice inceleyin. Herhangi bir yabancı cisim varsa, makinenin güvenli ve etkili çalışmasını engelleyebilir. Temizlik ve bakım talimatları genellikle kullanım kılavuzunda yer alır, ancak herhangi bir şüpheniz varsa veya sorun devam ederse profesyonel bir servis çağırmak en iyisidir.
Çamaşır Makinesi Helikopter Sesi
Makineniz dönerken bir helikopter sesine benzer güçlü bir gürültü yapıyorsa, bu genellikle dengesiz bir yükten veya bir motor arızasından kaynaklanır. Bu ses sadece rahatsız edici olmakla kalmaz, aynı zamanda makinenin uzun vadeli sağlığı için de tehlike oluşturabilir. İlk adım, çamaşırların makinede eşit bir şekilde dağıldığından emin olmaktır. Tekstil ürünlerinin düğümlenmesi veya bir araya toplanması dengesiz bir yüke ve böylece gürültülü dönüşlere yol açabilir. Eğer yükü yeniden düzenlemeniz sorunu çözmezse, motor veya bağlantılı parçaların durumunu kontrol edin veya profesyonel bir teknisyene danışın. Makinenin iç mekanizmasını açmak ve onarmak, uygun araçlara ve güvenlik prosedürlerine aşina olmayanlar için riskli olabilir.
Çamaşır Makinesi Islık Sesi
Makineniz su alırken veya boşaltırken yüksek bir ıslık sesi çıkarıyorsa, bu genellikle yüksek basınç altında hava kaçağı veya bir hortumun daralmasından kaynaklanır. Islık sesi, genellikle suyun hızlı hareket ettiği borularda veya bağlantılarda hava akışıyla ilişkilidir. Bu sorunu gidermek için, su giriş ve çıkış hortumlarını ve bağlantı noktalarını kontrol edin. Hortumlarda herhangi bir çatlak veya hasar varsa, bu sesin ve potansiyel su sızıntılarının kaynağı olabilir. Ayrıca, hortum bağlantılarının sıkı ve güvenli olduğundan emin olun. Zamanla gevşeyebilirler ve bu da hava kaçağına neden olabilir. Eğer hasar tespit edilirse, hortumların değiştirilmesi gerekir. Bu tür onarımlar genellikle kullanıcılar tarafından yapılabilecek kadar basittir, ancak emin değilseniz her zaman profesyonel bir yardım alabilirsiniz.
Çamaşır Makinesi Sürtünme Sesi
Sürtünme sesleri, makinenin çalışması sırasında meydana gelen sürekli gıcırtılı veya zımparalama benzeri seslerdir. Bu sesler, tamburun yan yüzeylerinin aşınması, mühürlerin bozulması veya yabancı cisimlerin tambur ve çamaşır arasına sıkışması sonucu oluşabilir. Sürtünme sesleri aynı zamanda makinenin aşırı ısınmasına ve önemli parçaların hasar görmesine sebep olabilir. Eğer makinenizden sürekli bir sürtünme sesi geliyorsa, bu durumda makinenin iç kısımlarını kontrol etmek ve gerekirse tamir ettirmek önemlidir.
Çamaşır Makinesi Tak Tak Sesi
Tak tak sesler genellikle makine çalışırken dengesiz yüklenme veya gevşek parçaların varlığını gösterir. Makinenin tamburundaki çamaşırların eşit olmayan dağılımı, makinenin dengesiz çalışmasına ve tak tak seslerine neden olabilir. Eğer makinenizden bu tür sesler geliyorsa, yükü dengeli bir şekilde dağıtmayı deneyin. Eğer sorun devam ederse, iç parçaların sıkı olup olmadığını kontrol edin ve gevşek vidaları sıkın. Bu sesler, potansiyel olarak daha büyük bir sorunun habercisi olabilir, bu yüzden dikkatle ele alınmalıdır.
Çamaşır Makinesi Uğultu Sesi
Uğultu sesleri, genellikle motor veya pompa gibi makinenin hareketli parçalarının aşınmasıyla ilişkilendirilir. Bu düşük frekansta devamlı bir sestir ve makinenin normal çalışma seslerinden farklıdır. Uğultu sesi eğer gitgide yükseliyorsa, bu bir aşınma veya arızanın erken uyarı işareti olabilir. Bu sesi duyuyorsanız, makinenin motorunu ve pompasını kontrol etmek önemlidir. Bu sesler genellikle uzman bir servis tarafından incelenmeli ve gerekirse parça değişimi yapılmalıdır.
Çamaşır Makinesi Uçak Sesi
Yüksek hızlı dönüşler sırasında çamaşır makinenizden gelen uçak motoru gibi gürültülü sesler, genellikle motorun hız kontrol sisteminde bir sorun olduğunu gösterir. Bu, motorun aşırı çalıştığını ve potansiyel bir arıza riski taşıdığını işaret edebilir. Uçak sesine benzer bu gürültüler, aşırı yüklenmiş bir motorun veya makinenin dengesiz çalışmasının sonucu olabilir. Bu sesler makinenin performansını ve dayanıklılığını etkileyebileceği için, bir uzmana danışılmalıdır.
Çamaşır Makinesi Vınlama Sesi
Makineniz yüksek hızda dönerken vınlama sesi çıkarıyorsa, bu genellikle motor veya tahrik sistemiyle ilgili bir sorundan kaynaklanır. Bu tiz ve sürekli ses, motor rulmanlarının veya tahrik kayışının aşınmış olabileceğini gösterir. Bu parçaların aşınması, makinenin verimliliğini azaltabilir ve zamanla daha büyük arızalara yol açabilir. Bu sesler duyulduğunda, makinenin tahrik sistemi ve motorun durumu kontrol edilmeli ve gerekirse tamir veya değiştirme işlemi yapılmalıdır.
Çamaşır makinesindeki "değişik ses" teknik olarak neyi anlatır?
Bir çamaşır makinesi normal çalışırken üç ana ses kaynağına sahiptir: motorun dönüş sesi, suyun tambur içinde çalkalanması ve tahliye pompasının vınlaması. Bunların dışında duyduğunuz her ses, mekanik bir toleransın bozulduğunu gösterir. Sahada teşhisin ilk adımı sesi tarif etmek değil, sesin hangi çevrimde ortaya çıktığını belirlemektir.
Yıkama devri 45-55 devir/dakika arasında, tambur sağa-sola dönerek çalışır. Bu düşük devirde duyulan sesler genellikle tambur içindeki yabancı cisimlerden veya kazan-tambur arasına düşen bir cisimden kaynaklanır. Sıkma devri ise modele göre 600 ile 1600 devir arasına çıkar. Rulman, amortisör, yay ve kontra ağırlık kaynaklı arızalar bu devir aralığında kendini gösterir; çünkü dengesizlik kuvveti devrin karesiyle artar. 400 devirde duyulmayan bir rulman sesi 1200 devirde odayı inletir.
Üçüncü kritik an tahliyedir. Pompa çalıştığında 30-40 saniye süren bir vınlama normaldir; bu sesin içine metalik tıkırtı, çakıl sesi veya kesik kesik zorlanma karışıyorsa pompa pervanesi ile filtre arasında bir cisim vardır.
Sesin karakterini doğru adlandırmak
Telefonda "garip ses geliyor" ifadesi teşhis için yetersizdir. Kendinizi şu beş kategoriden birine yerleştirmeye çalışın: uğultu/homurtu (sürekli, alçak frekans, devirle birlikte tizleşir), metalik tıkırtı (kesik kesik, tamburun her turunda tekrar eder), tiz ıslık veya cıyaklama (lastik-metal sürtünmesi), gümbürtü/vurma (düzensiz, gövdeyi sallar), çıtırtı/kazıma (sac üzerinde sürtünme). Bu beş tanım, olası nedeni yüzde seksen oranında daraltır.
Sesin yürüyüşü de bilgi verir
Makinenin sıkmaya çıkarken belli bir devirde sesin zirveye ulaşıp sonra azalması rezonans göstergesidir ve genellikle amortisör zayıflığına işaret eder. Ses devir arttıkça sürekli büyüyorsa rulman veya keçe aşınması akla gelir. Ses devirden bağımsız, hep aynı şiddette ise tamburun dışındaki bir temas (gövde sacı, su hortumu, arka kapak vidası) söz konusudur.
En sık görülenden en nadire: sesin kaynakları ve ayırt edici belirtileri
Otuz yıllık saha pratiğinde çamaşır makinesi ses şikâyetlerinin dağılımı kabaca şöyledir ve her birinin kendine özgü bir parmak izi vardır.
1. Tambur ile kazan arasına kaçan yabancı cisim
Şikâyetlerin yaklaşık dörtte biri budur ve en ucuz çözülenidir. Sütyen balenası, madeni para, toka, çivi, düğme; tamburun ön veya arka kenarındaki delikten dış kazana kaçar. Belirtisi çok tipiktir: yıkamada hafif, sıkmada tamburun her turunda tekrarlayan metalik tıkırtı. Makineyi kapatıp tamburu elinizle yavaşça çevirdiğinizde de "tık... tık" duyarsınız. Bu sesin ritmi tamburun dönüş hızıyla senkronizedir; işte ayırt edici nokta budur.
2. Rulman ve merkez keçe aşınması
Tambur milini taşıyan iki adet bilyalı rulman (yaygın olarak 6205/6206 ölçüleri) ve aralarındaki keçe zamanla su geçirir. Su rulmana ulaştığında bilyalar paslanır. Belirti: sıkmada uçak sesi benzeri derin uğultu, devirle birlikte tizleşir, yıkamada neredeyse yoktur. Kesin test için makine boşken kapağı açıp tamburu iki elle tutup yukarı-aşağı oynatın; 3-4 milimetreden fazla boşluk varsa rulman bitmiştir. Ayrıca tamburu hızlıca elinizle çevirdiğinizde "gır gır" eden kuru bir ses gelir. İleri aşamada tambur arka duvarına sürter, çamaşırda pas lekesi ve yağ izi görülür.
3. Amortisör ve yay zayıflaması
Kazanı taşıyan iki alt amortisör (bazı modellerde dört) sürtünme prensibiyle çalışır ve içindeki keçe balatası aşınır. Belirti: sıkmaya çıkarken belirli bir devirde şiddetli vurma ve gövdenin yürümesi, sonra devir yükselince sakinleşme. Test: makineyi boşken sıkmaya alın; sallanma varsa mekanik süspansiyon şüphelidir. Kapağı açıp kazanı elinizle aşağı bastırıp bıraktığınızda kazan 2-3 kez zıplayarak duruyorsa amortisör sönümlemiyor demektir; sağlamı tek hamlede durdurur. Üst yaylardan biri kopmuşsa kazan öne veya yana eğik durur, kapak kasa ile hizasını kaybeder.
4. Tahliye pompası ve filtre bölgesi
Pompa pervanesine dolanan saç, tüy, para veya kürdan, motorun zorlanmasına ve tahliye sırasında hırıltılı, kesik kesik vınlamaya yol açar. Bu ses yalnızca su boşaltılırken duyulur; yıkama ve sıkmanın kuru bölümünde yoktur. Çoğu zaman beraberinde su tam boşalmaz ve program uzar.
5. Kayış ve kasnak (kayışlı modellerde)
Poli-V kayış gevşediğinde veya yağlandığında kalkışta tiz ıslık, cıyaklama duyulur ve sıkma devrine çıkamama görülür. Kasnak somunu gevşediyse ses metalik bir tıkırtıya döner. Direkt tahrikli (inverter) modellerde kayış yoktur; onlarda benzer sesin kaynağı rotor-stator arası sürtünme veya gevşemiş rotor cıvatasıdır.
6. Kontra ağırlık (beton bloklar) ve cıvataları
Kazanın üstüne ve önüne cıvatalanan beton bloklar taşıma sırasında çatlayabilir veya cıvataları gevşer. Belirti: sıkmada gövdeyi sarsan tok gümbürtü, düşük devirde yok. Elle bastırıldığında bloktan hareket hissedilir, gevşemiş cıvatanın etrafında beton tozu birikir.
7. Nakliye cıvatalarının sökülmemiş olması
Yeni kurulan makinelerde ilk sıkmada müthiş bir gürültü ve zıplama olur. Arka panelde 3-4 adet kalın cıvata duruyorsa kazan gövdeye kilitlidir. Bu, arıza değil kurulum hatasıdır; ancak sökülmeden çalıştırılmaya devam edilirse gerçek arızaya dönüşür.
8. Nadir görülenler
Tambur kanadının (kaldıracın) kırılıp gevşemesi, tambur haçının çatlaması, kapak menteşesinin gevşeyip cama sürtmesi, ısıtıcı rezistansın kelepçesinden kurtulup tambura değmesi, motor kömürlerinin bitip kollektöre vurması. Bunların hepsi toplam vakaların yüzde onunu geçmez ama teşhis edilmezse pahalı sonuçlar doğurur.
Servis çağırmadan önce kendiniz yapabileceğiniz kontroller
Aşağıdaki adımlar elektriği kesilmiş, suyu kapatılmış makinede yapılır ve hiçbiri gövde açmayı gerektirmez. Sırayla ilerleyin; çoğu vaka ilk üç adımda çözülür.
- Zemin ve ayak kontrolü. Makinenin dört ayağının da yere tam bastığından emin olun. Ön iki köşeye çapraz basın; en ufak salınım varsa ayakları ayarlayıp kontra somunlarını gövdeye doğru sıkın. Su terazisi yoksa telefon uygulaması iş görür. Zemin ahşap veya karo boşluğu varsa gürültü mekanik arıza olmadan da çıkar.
- Makinenin arkasını ve yanlarını serbest bırakın. Gövdenin duvara, dolaba veya kurutma makinesine değmesi, en sık yanlış teşhis edilen ses kaynağıdır. En az 2 santim boşluk bırakın. Arka su hortumunun gövdeye çarpması da düzensiz vurma sesi yapar.
- Nakliye cıvatalarını doğrulayın. Makine yeni kurulduysa veya taşındıysa arka panelde kalın plastik başlıklı cıvatalar var mı bakın. Varsa uygun anahtarla sökün, delikleri kutudan çıkan plastik tapalarla kapatın.
- Tamburu boş çevirin. Elinizle yavaşça bir tam tur döndürün. Her turda tekrarlayan tıkırtı yabancı cisme, sürekli "gır" sesi rulmana işaret eder. Aynı anda tamburu yukarı-aşağı oynatarak boşluğu ölçün.
- Tamburun alt-ön kenarındaki körük lastiğini kontrol edin. Lastiği parmakla aşağı doğru katlayıp içine bakın; para, toka ve balena çoğu zaman burada birikir. Bulduğunuz cismi alın.
- Pompa filtresini temizleyin. Sağ alt kapağı açın, önce suyu tahliye borusundan alçak bir kaba boşaltın, sonra filtreyi saat yönünün tersine sökün. Saç yumağını, kürdanı, parayı temizleyin. Filtre yuvasına parmağınızı sokup pervaneyi elle döndürün; serbest dönmüyorsa dolanmış iplik vardır.
- Boş sıkma testi yapın. Makineyi tamamen boşaltıp yalnızca sıkma programı çalıştırın. Ses hâlâ varsa sorun mekaniktedir. Ses kayboluyorsa çamaşır yükleme düzeni ve yük dengesi konuşulmalıdır.
- Yük dağılımını gözden geçirin. Tek parça büyük yorgan, tek bir bornoz veya yalnız bir kot pantolon sıkmada dengesizlik yapar. Yanına birkaç küçük parça ekleyip tekrar deneyin.
- Deterjan çekmecesi ve üst kapak. Gevşemiş üst tabla vidaları, sıkmada titreşimle tıngırdar. Üst tablaya elinizle bastırıp ses değişiyor mu dinleyin.
Bu dokuz adımdan sonra ses devam ediyorsa arıza kazan içi mekaniğe, motora veya süspansiyona inmiş demektir ve gövde açmayı gerektirir.
Belirti - Neden - Çözüm tablosu
| Duyduğunuz ses | Ne zaman duyuluyor | En olası neden | Yapılacak |
|---|
| Derin uğultu, uçak sesi | Yalnız sıkmada, devirle tizleşir | Tambur rulmanları ve merkez keçe aşınmış | Rulman-keçe takımı komple değişir; kazan sökülür |
| Her turda tekrarlayan metalik tıkırtı | Yıkama ve sıkmada | Kazan ile tambur arasına düşmüş balena, para, toka | Rezistans veya pompa yuvasından cisim alınır |
| Tok gümbürtü, gövde yürüyor | Sıkmaya çıkarken belli devirde | Amortisör balatası bitmiş veya yay kopmuş | Amortisörler çift olarak, yaylar takım halinde değişir |
| Sert vurma, kazan sarsılıyor | Yüksek devirde | Kontra ağırlık cıvataları gevşemiş / beton çatlamış | Cıvatalar tork ile sıkılır, çatlak blok değişir |
| Tiz ıslık, cıyaklama | Kalkışta ve devir artışında | Kayış gevşemiş, yağlanmış veya kasnak gevşek | Poli-V kayış ve gerekirse kasnak somunu yenilenir |
| Hırıltılı, kesik vınlama | Yalnız su boşaltırken | Pompa pervanesine dolanmış saç/iplik veya sert cisim | Filtre temizlenir; pervane hasarlıysa pompa değişir |
| Sürtünme, kazıma sesi | Tambur dönerken sürekli | Tambur arka sacına veya körüğe sürtüyor | Rulman boşluğu ölçülür, körük ve conta kontrol edilir |
| Çatırtı, plastik kırılma sesi | Yıkamada aralıklı | Tambur kanadı (kaldıraç) kırılmış veya gevşemiş | Kanat vidaları sıkılır veya kanat değişir |
| Aşırı gürültü, zıplama | İlk kullanımda sıkmada | Nakliye cıvataları sökülmemiş | Cıvatalar sökülür, tapalar takılır |
| Elektriksel cızırtı, kıvılcım kokusu | Motor dönerken | Motor kömürleri bitmiş, kollektör aşınmış | Kömürler çift değişir, kollektör tornalanır veya motor yenilenir |
| Su alırken titreşimli uğultu | Doldurma anında | Şebeke basıncı yüksek, su vanası titreşiyor | Musluk kısmen kısılır, giriş hortumu sabitlenir |
Markalara göre farklar ve ses ile ilişkili hata kodları
Ses arızalarının çoğu mekaniktir ve elektronik karta yansımaz; makine ses çıkarır ama hata vermez. Ancak sesin arkasındaki mekanik problem programı bozduğunda kart uyarı üretir. Sahada en çok karşılaşılan eşleşmeler şunlardır.
| Marka ailesi | Tipik kod | Anlamı | Ses ile bağlantısı |
|---|
| Arçelik / Beko / Altus | E01 / E02 grubu | Su alma veya tahliye zaman aşımı | Pompa hırıltısı ile birlikte gelir, pervane dolanması |
| Arçelik / Beko | Motor-takometre hatası | Devir geri bildirimi alınamıyor | Kayış kopması veya kasnak gevşemesi sonrası ıslık sesi |
| Bosch / Siemens / Profilo | E18 | Tahliye yapılamıyor | Pompada yabancı cisim; kesik kesik vınlama |
| Bosch / Siemens | F21 / E21 | Motor sürüş hatası | Tambur zorlanması, rulman kilitlenmesi, aşırı uğultu |
| Samsung | UE / UB | Yük dengesizliği | Sıkmada vurma; amortisör veya tek parça büyük yük |
| Samsung | 3E grubu | Motor hatası | Rotor cıvatası gevşemesi, direkt tahrik sürtünmesi |
| LG | UE | Dengesiz yük | Sıkma devrine çıkamama, sürekli yeniden dağıtma sesi |
| LG | OE | Tahliye sorunu | Pompa filtresi tıkalı, hırıltılı boşaltma |
| Vestel / Regal / Finlux | E3 grubu | Tahliye/seviye hatası | Pompa sesindeki değişimle birlikte program uzar |
Direkt tahrikli ve kayışlı modellerin farkı
Direkt tahrikli (motorun doğrudan tambur miline bağlı olduğu) modellerde kayış sesi yoktur; buna karşılık rotor merkez cıvatası gevşediğinde tamburun her turunda düzenli bir metalik tık duyulur ve bu ses çoğu zaman yabancı cisimle karıştırılır. Ayırt etme yolu: cıvata gevşemesinde ses yalnızca yön değiştirme anlarında ve yük altında belirginleşir, boş dönüşte hafifler.
Üstten doldurmalı makinelerde farklı davranış
Üstten doldurmalı modellerde tambur iki yandan yataklanır ve kapaklar tambur üzerinde mandallıdır. Buradaki en yaygın ses kaynağı, mandal yayının gevşeyip kapağın dönerken kazana vurmasıdır; ritmik ve sert bir tıkırtı verir. Bu modellerde rulman arızası daha nadirdir ama görüldüğünde iki taraflı yatak değişimi gerekir.
Yıkama-kurutma kombinelerinde ek kaynaklar
Kurutma fonksiyonu olan modellerde fan çarkına düşen tüy yumağı veya kondenser kanalındaki birikinti, kurutma devrinde tırmalayan bir uğultu yapar. Bu ses yıkamada hiç duyulmaz; yalnız kurutmada ortaya çıkıyorsa kaynak fan ve hava kanalıdır, tambur mekaniği değildir.
Kesinlikle kendi başınıza yapmamanız gerekenler
Ses arızalarında en büyük risk, merakla gövdeyi açmaktan doğar. Aşağıdakiler ya elektrik çarpması, ya ciddi yaralanma, ya da onarılabilir bir arızayı onarılamaz hale getirme riski taşır.
- Makine fişteyken arka veya üst kapağı açmayın. Kart üzerindeki kondansatörler cihaz kapatıldıktan sonra da bir süre yük tutar. Fişi çekin, birkaç dakika bekleyin.
- Kazanı sökmeye kalkışmayın. Rulman değişimi kazanın gövdeden çıkarılmasını, yapıştırma kazanlarda kazanın kesilip yeniden birleştirilmesini gerektirir. Presle çakılan rulman elle takılmaz; eğik oturursa mil yatağı da gider ve tek parça değişimi komple kazan değişimine döner.
- Amortisörü tek taraflı değiştirmeyin. Biri yeni biri eski amortisör asimetrik sönümleme yapar, kazan çapraz salınır ve rulman ömrünü kısaltır. Çift değişir.
- Kontra ağırlık cıvatalarını gelişigüzel sıkmayın. Aşırı sıkma betonu çatlatır. Bu cıvatalar tork değeri ile sıkılır.
- Tambur içine yağ, sprey yağlayıcı veya silikon sıkmayın. Rulman sesini bastırmak için sıkılan yağ keçeyi şişirir, çamaşıra bulaşır ve arızayı hızlandırır.
- Sesi kesmek için makineye ağırlık koymayın veya duvara sıkıştırmayın. Süspansiyon serbest çalışmak zorundadır; sıkıştırılan gövdede kazan gövdeye vurur ve sac deforme olur.
- Kayışı kasnağa zorla geçirmeye çalışırken makineyi çalıştırmayın. Parmak sıkışması bu işte en sık görülen kazadır.
- Rezistansı çıkarmayı bilmiyorsanız yabancı cismi almak için o yoldan girmeyin. Rezistans conta ile sızdırmazlık yapar; yanlış takılırsa su kaçırır ve elektrik kaçağına yol açar.
- Uğultu veren makineyi "nasılsa çalışıyor" diye aylarca kullanmayın. Bitmiş rulman mili aşındırır; başlangıçta rulman-keçe değişimiyle çözülecek iş, kazan grubu değişimine dönüşür.
Hangi durumlarda servis şart ve teknisyen ne yapar?
Aşağıdaki tabloların herhangi biri varsa müdahale profesyonel alet ve tecrübe gerektirir: sıkmada derin uğultu, tambur boşluğunun 3 milimetreyi aşması, çamaşırda pas veya siyah yağ izi, makinenin altından su damlaması, yanık kokusu, sigortayı attıran ses, kazanın gövdeye açık şekilde vurması.
Rulman ve keçe değişimi
Teknisyen üst tablayı, ön paneli, körük lastiğini ve kontra ağırlıkları söker; kazanı gövdeden çıkarır. Ayrılabilir kazanlarda cıvatalar sökülüp iki yarım kabuk açılır; yapıştırma kazanlarda kazan hattından kesilip özel klipsler veya cıvatalarla yeniden birleştirilir. Eski rulmanlar zımba ile çıkarılır, yatak yuvası temizlenip kontrol edilir, yeni rulmanlar dış bilezikten preslenir, keçe yönü doğru şekilde takılır ve keçe gresi uygulanır. Milde çizik veya oval aşınma varsa yalnız rulman değişimi kalıcı olmaz; kazan-tambur grubu komple değiştirilir. İşlem üç-dört saat sürer ve sonrasında boş sıkma testiyle titreşim doğrulanır.
Amortisör, yay ve süspansiyon
Amortisör pimleri sökülüp yenisi takılır; aynı işlemde üst yayların uzaması ölçülür. Yay boyu fabrika ölçüsünden belirgin uzamışsa değişir. Sonrasında kazanın gövde içindeki merkezlemesi elle kontrol edilir; kazan-gövde arası boşluk her yönde eşit olmalıdır.
Pompa ve tahliye hattı
Pompa gövdesi sökülüp pervane serbestliği kontrol edilir. Pervane kanadı kırılmış veya mıknatıslı rotor aşınmışsa pompa komple değişir. Aynı ziyarette kazan-pompa arasındaki körüklü hortum içi kontrol edilir; burada biriken tortu da gürültü ve tahliye yavaşlığı yapar.
Motor ve tahrik
Kollektörlü motorlarda kömür boyu ölçülür; 5 milimetrenin altındaki kömür değişir. Kollektör yüzeyi oyulmuşsa tornalanır. Direkt tahrikli modellerde rotor sökülüp stator sargıları ve hall sensörü kontrol edilir, merkez cıvata tork ile yeniden sıkılır.
Onarım mı, değişim mi?
Karar üç ölçüte bakılarak verilir: cihazın yaşı, arızanın kazan grubuna inip inmediği ve gövde/kazan üzerinde başka aşınma olup olmadığı. On yaşını geçmiş, kazanı da aşınmış bir makinede komple kazan grubu değişimi çoğu zaman ekonomik olmaz. Buna karşılık beş-altı yaşındaki bir cihazda rulman-keçe değişimi makineye rahatlıkla beş yıl daha kazandırır. Teknisyenden beklemeniz gereken şey, sökmeden önce bu değerlendirmeyi size net olarak söylemesidir.
Sesin tekrar etmemesi için bakım ve kullanım alışkanlıkları
Ses arızalarının büyük kısmı kullanım kaynaklıdır ve önlenebilir. Aşağıdaki alışkanlıklar rulman, amortisör ve pompa ömrünü belirgin şekilde uzatır.
- Cepleri her seferinde boşaltın. Madeni para ve çivi, tambur deliklerinden geçip kazana düşen bir numaralı cisimdir.
- Balenalı iç çamaşırını file içinde yıkayın. Balena, tambur deliğinden kazana kaçtığında hem ses yapar hem de tamburu içeriden çizer.
- Yükü dengeli koyun. Tek başına bir yorgan, halı veya paspas yıkamayın; yanına havlu ekleyin. Tamburu ağzına kadar doldurmak da sıkmada dengesizliği artırır, tavsiye edilen doluluk tamburun dörtte üçüdür.
- Ayak ayarını yılda bir kontrol edin. Zeminler oturur, ayak kontra somunları gevşer. Beş dakikalık kontrol, amortisörü yıllarca korur.
- Pompa filtresini iki ayda bir temizleyin. Uzun tüylü battaniye veya köpekli evlerde ayda bir. Filtreyi sökmeden önce tahliye borusundan suyu almayı unutmayın.
- Ayda bir 90 derece boş program çalıştırın. Tamburda ve körükte biriken yağ-tortu filmi, sıkmada tıkırtı yapan katı parçacıklara dönüşmeden temizlenir.
- Körük lastiğinin altını kurulayın. Su birikintisi hem koku hem lastik sertleşmesi yapar; sertleşen körük tambura sürtüp kazıma sesi verir.
- Fazla deterjan kullanmayın. Aşırı köpük tahliye pompasını zorlar, pompanın sesini değiştirir ve zamanla rotor yatağını yorar.
- Makineyi taşırken nakliye cıvatalarını mutlaka takın. Cıvatasız taşınan makinede yay kopması ve kontra ağırlık çatlağı çok yaygındır; ilk sıkmada ortaya çıkan gürültünün gizli sebebi çoğu zaman budur.
- Zemin zayıfsa titreşim altlığı kullanın. Ahşap veya boşluklu döşemede kauçuk altlıklar, mekanik arıza olmadan oluşan gürültünün önemli bir bölümünü keser. Ancak altlık, ayakları düzgün ayarlanmamış bir makinenin çaresi değildir.
Son bir saha notu: sesin ilk çıktığı hafta not alın. Hangi programda, hangi devirde, yüklüyken mi boşken mi duyulduğu bilgisi, teknisyenin sökme öncesi doğru parçayla gelmesini sağlar ve çoğu zaman ikinci bir ziyareti gereksiz kılar.